چهارشنبه 28 ذيقعده [ 1307 قمرى ] « 43 » هو فرزند مكرم عزيز من پاكت مورخهء 13 ذيقعده در 24 رسيد . از تمام مطالبش اطلاع حاصل كردم . پاره‌اى مطالب هست كه تكرار ، بلكه اظهارش تضييع وقت است . مثلا در خصوص وصول نوشتجات ، آنچه شما پاكت به پستخانه داده‌ايد ، از شهر شوال الى حال تمام از خط لرستان به فاصلهء ده و يازده روز رسيده و يقين دارم پاكت‌هاى من هم رسيده است . در باب مأموريت خراسان جناب امين الدوله ، احمق كسانى بودند كه باور كردند و احمق‌تر از همه مؤتمن « 44 » بود كه باطن خبيث خود را بروز داد . از مطالبى كه خيلى تازگى داشت و اسباب تسلى خاطر و تشفى قلب شد ، داستان غلبهء ميرزا محمد خان و جانى خان بر حكومت قزوين است . « 45 » آن وقايع اين است كه خداوند حكيم براى هرظالم قادرى ، يك ظالم قادر ديگرى لازم است تائيد فرمايد . وَ لَوْ لا دَفْعُ اللَّهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَفَسَدَتِ الْأَرْضُ ، الى آخر « 46 » . الحمد لله كه نمرديم و ديديم كه غلبهء بر اين گروه هم امكان داشت . اما حسن كار اين است ، آنچه ديدى برقرار خود نماند * آنچه بينى هم نماند برقرار تو متولد از مادر نشده بودى كه من بواسطهء نزاع سرتيپ با اهل هفت صندوق « 47 »

--> ( 43 ) - سال نگارش نامهء فوق 1307 قمرى است ، به چند دليل : الف - در متن نامه آمده است : « . . . در باب مأموريت خراسان جناب امين الدوله ، احمق كسانى بودند كه باور كردند . . . » ب - محمد حسن خان اعتماد السلطنه به تاريخ چهارشنبه 15 شوال 1307 قمرى ، مىنويسد : « . . . امين الدوله قبول وزارت خراسان را نكرده بود . به اين جهت امروز كه حضور آمد چندان محل اعتنا نشد . . . » ج - مهدى بامداد نيز مىنويسد : « . . . امين الدوله در اواسط سال 1307 به استاندارى خراسان تعيين شد ، لكن آن را نپذيرفت و شاه از عدم قبول او زياد خوشش نيامد . » د - مضمون نامه دال بر حكومت ميرزا حسين خان است در عربستان . در طى سال‌هاى حكومت ايشان در آن صفحات ، تنها مأموريتى كه براى امين الدوله در خراسان پيش آمد ، همين وزارت خراسان بود كه نپذيرفت . ر . ك : اعتماد السلطنه ، محمد حسن خان . روزنامه خاطرات اعتماد السلطنه : 800 بامداد ، مهدى . شرح حال رجال ايران . ج 2 : 361 ( 44 ) - مقصود ميرزا رضا خان مؤتمن السلطنه وزير خراسان است . ( 45 ) - در اين زمان حكومت قزوين با الله قلى خان ايلخانى سابق قاجار بود . آقا باقر سعد السلطنه كه در 1296 براى اولين‌بار امتياز راه شوسهء تهران - قزوين را گرفته و ساخته بود ، نيابت حكومت و مباشرى وى را داشت . ( 46 ) - قرآن مجيد . سورهء البقره ، آيهء 251 : « . . . و اگر نبود دفع كردن خدا مردم را بعضى از آن‌ها به بعضى ديگر هرآينه فاسد مىشد زمين . . . » ( 47 ) - هفت صندوق دهى است از بخش ضياءآباد قزوين .